Lekcja 43

Buntownicy, odmieńcy, outsiderzy

Generacja C.K.O.D.
reż.: Piotr Szczepański

Rysopis
reż.: Jerzy Skolimowski

Opracowanie: Dr Wojciech Otto

Rysopis

reż.: Jerzy Skolimowski

Opis

Dzień z życia Andrzeja Leszczyca - dwudziestokilkulatka, który porzuca studia i ku zdumieniu komisji poborowej domaga się natychmiastowego powołania go do służby zasadniczej. Do odjazdu pociągu do jednostki wojskowej zostaje mu dziesięć godzin, które spędza na, wydawałoby się, bezcelowej włóczędze po ulicach miasta. Spotyka starych znajomych, poznaje młodą studentkę, pożycza pieniądze, zapisuje się na kurs językowy, wdaje w niepotrzebną bójkę i zrywa ze swoją dziewczyną. W finale, o symbolicznej godzinie 15.10, odjeżdża pociągiem do jednostki w Kołobrzegu.

Rok produkcji 1964
Produkcja PWSF w Łodzi
Reżyseria Jerzy Skolimowski
Scenariusz Jerzy Skolimowski
Zdjęcia Witold Mickiewicz
Montaż Halina Gronek
Muzyka Krzysztof Sadowski
Obsada Elżbieta Czyżewska, Jerzy Skolimowski, Tadeusz Minc, Jacek Szczęk, Andrzej Żarnecki
Czas trwania 71 min

O reżyserze

Urodzony w roku 1938 w Łodzi, polski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy, także poeta i malarz. Ukończył Wydział Etnografii Uniwersytetu Warszawskiego (1959 rok), a w roku 1963 reżyserię w łódzkiej Szkole Filmowej. Jako poeta debiutował w 1957 wierszem Moje rundydrukowanym w „Nowej Kulturze”. Ma w swoim dorobku kilka tomików poezji i sztuki teatralne. Po problemach dystrybucyjnych filmu Ręce do góry w końcu lat sześćdziesiątych wyjechał na stałe za granicę. Był współscenarzystą Niewinnych czarodziejów Andrzeja Wajdy i Noża w wodzie Romana Polańskiego. Jako reżyser debiutował w 1964 roku filmem Rysopis, stając się czołowym przedstawicielem tzw. trzeciego kina polskiego. Realizował filmy w Anglii, Włoszech i Hollywood. Zdobył 10 nagród filmowych, w tym Złotego Niedźwiedzia na Festiwalu Filmowym w Berlinie za Start. Sześć jego filmów (w latach 1972-1989) rywalizowało o Złotą Palmę w Cannes. Wrzask otrzymał nagrodę jury w 1978, Fucha otrzymała nagrodę za scenariusz w 1982 roku, a The Lightship specjalną nagrodę jury w 1985 roku. Wrócił do Polski po wielu latach, realizując niezbyt udaną ekranizację Ferdydurke. Po tym niepowodzeniu oddał się malarstwu. W 2008 roku, po kilkunastu latach przerwy, zrealizował doceniony przez krytykę film fabularny Cztery noce z Anną oraz obsypany nagrodami Essential Killing. Dotychczas ostatnim filmem reżysera jest pokazywany na Festiwalu w Wenecji obraz pt. 11 minut (2015)

Scena do analizy

Dlaczego zostaje się outsiderem? Filmowa postać Andrzeja Leszczyca jest dowodem na to, że powody najczęściej bywają te same. Postawa outsiderska wyrasta z pewnego rodzaju sprzeciwu wobec świata, który okazuje się nie taki jak być powinien. Leszczyc buntuje się wobec polskiej rzeczywistości lat sześćdziesiątych. Nie chodzi jednak o bunt w wymiarze politycznym. Tym, co krępuje bohatera, są ograniczenia cywilizacyjne i obyczajowe - stereotypy zachowania, mity historii i rodzimej tradycji. Postępuje więc tak, aby owe mity i stereotypy rozbić. Bez powodu rzuca studia w rok przed ich zakończeniem, zrywa dwuletnią znajomość z dziewczyną i wbrew temu, co sądził wcześniej, na ochotnika zgłasza się do zasadniczej służby wojskowej. Nie dość na tym. Unika także bliższych relacji z otoczeniem, nie chcąc uzależnić się ani od ludzi, ani od rzeczy materialnych. Choć wydaje się, że jego decyzje są zupełnie nieprzemyślane i bezsensowne, są one jednak wyrazem życiowej postawy bohatera, kontestującej to, co na trwałe zapisane w tradycji lub ustalone normami społecznymi.

Rysopis


Zobacz też